- Το πρώτο επιχείρημα αφορά την επειλή ότι αν δε γίνουν οι ΧΥΤΑ, θα πνιγεί η Αθήνα στο σκουπίδι επειδή έχει γεμίσει η Φυλή. Το επιχείρημα αγνοεί το γεγονός ότι αυτό που θα γεμίσει σε 1-2 έτη στη Φυλή είναι ένα κύτταρο - υπάρχουν όμως άλλα 5 κύτταρα, που ακόμα δεν έχουν ανοίξει (δήλωση του Υφυπουργού κ. Νάκου στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής, σύμφωνα με τα Πρακτικά των τριών συνεδριάσεων της Βουλής). Έτσι, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος για τα επόμενα 20 τουλάχιστον χρόνια.
- Επίσης, ο μύθος ότι ο ΧΥΤΑ είναι η πιο οικονομική λύση, αγνοεί ηθελημένα πολλά έξοδα των ΧΥΤΑ. Εξετάζοντας τα στοιχεία που περιλαμβάνει η μελέτη του κ. Χ. Ρώσση Μηχ/γου Ηλ/γου ΕΜΠ, διαπιστώνεται εύκολα ότι ο ΧΥΤΑ είναι έως και 10 φορές ακριβότερη λύση από την Αεριοποίηση/Εξαέρωση, όπως αυτή εφαρμόζεται στο εργοστάσιο της ECET Group στο Αμβούργο, το οποίο (αντίθετα προς τους ΧΥΤΑ) διόλου δεν επιβαρρύνει το περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων (γι'αυτό και είναι μέσα στην πόλη, και όχι στην "αυλή του γείτονα" - όπου εν προκειμένω γείτονας είναι το Γραμματικό και η Κερατέα).
- Τέλος, όσον αφορά το θέμα της απώλειας της Ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, η ΕΕ από το 2008 έχει ήδη σταματήσει τη χρηματοδότηση νέων ΧΥΤΑ, ενώ από το 2010 απαιτεί την παύση λειτουργίας των ΧΥΤΑ, διαφορετικά επιβάλλει τέλη απόρριψης. Στο Ην. Βασίλειο, αυτά ανέρχονται ήδη στα 80-100 ευρώ/τόνο. Άρα, η χρηματοδότηση που "κινδυνεύει να χαθεί", θα επιστραφεί σύντομα στην ΕΕ και με το παραπάνω, με τη μορφή προστίμων! Εκτός και αν οι δύο ΧΥΤΑ λειτουργήσουν για λίγους μήνες μόνο και μετά κλείσουν - αλλά τότε, προς τι όλη η φασαρία; Έχουν άδικο μετά οι κάτοικοι να υποψιάζονται ότι, μοναδικός στόχος είναι να καρπωθούν συγκεκριμένοι κατασκευαστές τη χρηματοδότηση και οι ΧΥΤΑ να μη λειτουργήσουν ποτέ; Αλλά η καταστροφή θα έχει ήδη γίνει...
Επειδή, λοιπόν, υπάρχει πολλή (εσκεμένη και μη) παραπληροφόρηση γύρω από το θέμα, παρακαλούμε όλους τους ενδιαφερόμενους να ρίξουν μια ματιά στα στοιχεία πριν εξάγουν συμπεράσματα.
Ανάλυση της θέσης μας
Οι ΧΥΤΑ ("χωματερές") αποτελούν μία εξελιγμένη εκδοχή της αρχαιότερης μεθόδου διαχείρισης απορριμμάτων: την τοποθέτησή της σε λάκους και το σκέπασμά τους με χώμα. Οι πρόοδοι που έχουν σημειωθεί αφορούν βασικά την προσπάθεια που γίνεται να μη μολυνθεί ο περιβάλλων χώρος και ο υδροφόρος ορίζοντας από τα εξαιρετικά τοξικά σταγονίδια ("στραγγίδια") που διαρρέουν μέσα από τη γη. Αυτό επιτυγχάνεται με την τοποθέτηση αδιάβροχων μεμβρανών στον πυθμένα των περιοχών όπου θάβονται τα απορρίμματα. Δυστυχώς, οι μεμβράνες αυτές δεν επιτυγχάνουν πάντα την πλήρη στεγανοποίηση του χώρου, κάτι που επιδεινώνεται ιδιαίτερα από το γεγονός ότι η χώρα μας είναι σεισμογενής. Αυτό φαίνεται και από μία παρόμοια χρήση της τεχνολογίας αυτής: για τη δημιουργία υδραγωγείων σε νησιά του Αιγαίου. Τα υδραγωγεία που δημιουργούνται με την τεχνική αυτή έχουν συχνά απώλειες νερού λόγω ατελούς στεγανότητας. Εξάλλου, ο χρόνος ζωής των μεμβρανών είναι περιορισμένος (μόλις 15 έτη), μετά τον οποίο χάνουν τη στεγανότητά τους. Οι ΧΥΤΑ, όμως, συνεχίζουν να μολύνουν το περιβάλλον ακόμα και 50 έτη μετά τη διακοπή της λειτουργίας τους και την αποκατάσταση της θέσης.Τα καταστροφικά για την υγεία "στραγγίσματα", τα μολυσμένα σταγονίδια που θα περνούν από το χώρο του ΧΥΤΑ στο υπέδαφος, ανέρχονται σε χιλιάδες κυβικά μέτρα κάθε μήνα. Για το ΧΥΤΑ στο "Μάυρο Βουνό" Γραμματικού, αυτά θα καταλήγουν στις πηγές υδροδότησής μας, στη Λίμνη του Μαραθώνα, αλλά και στον Ευβοϊκό (μέσω του ρέματος Σουλνάρθι), ενώ τα θαλάσσια ρεύματα θα τα μεταφέρουν από τους Αγ. Αποστόλους Καλάμου μέχρι τη Ραφήνα, μολύνοντας όλη τη θάλασσα και τις παραλίες. Η μόλυνση αυτή θα καταστρέψει τον τουριστικό χαρακτήρα των ακτών της ΒΑ Αττικής. Επίσης, τα στραγγίσματα θα μολύνουν τον Κάμπο Μαραθώνα όπου μεγαλώνουν τα λαχανικά που τροφοδοτούν τις αγορές ολόκληρης της Αττικής. Η δε στεγανοποίηση δεν αποτελεί λύση, επειδή κάτω από το χώρο του ΧΥΤΑ διέρχεται το ενεργό σεισμικό ρήγμα του Ωρωπού, το οποίο κανένα στεγανωτικό μέτρο παγκοσμίως δεν μπορεί να αντέξει όταν ενεργοποιείται (Πανεπιστήμιο Πάτρας). Αντίστοιχα για την Κερατέα, από το ΧΥΤΑ στο Βραγόνι τα καταστροφικά στραγγίδια θα καταλήγουν στις ακτές της Λαυρεωτικής, Αναβύσσου κ.λπ., με τεράστιες επιπτώσεις στις εξαιρετικής ομορφιάς περιοχές αυτές.
Την ίδια ώρα, ανακοινώνεται με τυμπανοκρουσίες ότι ο προϋπολογισμός για το διαφημιστικό πρόγραμμα προβολής της Ελλάδας στο εξωτερικό αναμένεται να φτάσει στα 40 εκατ. ευρώ, με σύνθημα "εξερευνήστε τις αισθήσεις σας στην Ελλάδα", προβάλλοντας μεταξύ άλλων τις ακτές του Σχοινιά, Μαραθώνα, Καλάμου, Σέσι, Αναβύσσου, Λαυρεωτικής κ.λπ.
Η Λίμνη Μαραθώνα. Τα μολυσμένα "στραγγίσματα" θα καταλήγουν εδώ από το χώρο του ΧΥΤΑ, και θα μολύνουν το νερό ολόκληρης της Αττικής.Για την επικινδυνότητα των ΧΥΤΑ μαρτυρούν και οι μετρήσεις που πραγματοποίησε πρόσφατα κλιμάκιο του Πανεπιστημίου Αθηνών, που έδειξαν στην περιοχή γύρω από τα Λιόσια μόλυνση "στο κόκκινο". Επικίνδυνοι για τον ανθρώπινο οργανισμό τοξικοί ρύποι, βαρέα μέταλλα και μικροβιακοί οργανισμοί -όλα προερχόμενα από τη χωματερή- έχουν διεισδύσει ακόμα και σε βάθος 100 μέτρων, παρά τα "στεγανωτικά μέτρα".
Δείγματα του υπεδάφους που συλλέχθηκαν ακόμα και σε απόσταση 15 χλμ. δυτικά της χωματερής (στην Ελευσίνα) βρέθηκαν μολυσμένα. Όπως αναφέρει στα "Νέα" ο υπεύθυνος καθηγητής κ. Λέκκας, "το... μαύρο υγρό των αποστραγγισμάτων των σκουπιδιών -τα επικίνδυνα, δηλαδή, "κατακάθια" των απορριμμάτων- εξαπλώνεται με εντυπωσιακό τρόπο. Από την Ελευσίνα και τον Ασπρόπυργο ώς τις παρυφές της Φυλής και των Αχαρνών όλες οι μετρήσεις σε βάθος 20, 50, 70 και 100 μέτρων ανίχνευσαν κάδμιο, αρσενικό, κυάνιο, μόλυβδο και ψευδάργυρο".
Παραλία Σέσι. Ο Ευβοϊκός κινδυνεύει να καταλήξει σαν το Σαρωνικό.Το υπέδαφος μιας ολόκληρης περιοχής θεωρείται πλήρως κατεστραμμένο. "Σε όλη αυτή την έκταση δεν μπορεί να γίνει καμία γεώτρηση, ενώ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η επιφάνεια για καλλιέργειες. Όσο πιο κοντινές στη χωματερή ήταν οι περιοχές από όπου είχαν ληφθεί τα δείγματα, τόσο οι ρύποι ανιχνεύονταν ακόμα και σε μηδενικό βάθος, στην επιφάνεια του εδάφους", συμπληρώνει. Όπως λένε οι επιστήμονες, "βρέθηκαν συγκεντρώσεις ρύπων ακόμα και 100 φορές πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια. Η κατάσταση είναι τόσο επιβαρημένη, που ακόμα και τώρα που δεν εναποτίθενται σκουπίδια στον "παλαιό" ΧΥΤΑ των Ανω Λιοσίων, η μόλυνση στο υπέδαφος θα υπάρχει για άλλα 50 ή 60 χρόνια.
ήδη καταστράφηκε ο Σαρωνικός. Τώρα έχει σειρά ο Ευβοϊκός;
Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το πιο ανησυχητικό εύρημα, αφορά το Σαρωνικό. "Κρέμεται σε μια κλωστή η ποιότητα των υδάτων του", προειδοποιεί ο καθηγητής κ. Λέκκας. "Εντοπίσαμε τοξικά και βαρέα μέταλλα λίγα μέτρα κάτω από τον πυθμένα, στη θαλάσσια περιοχή του Ασπροπύργου. Αν αυτά ανέβουν προς τα πάνω -κάτι που θεωρείται πιθανό λόγω της διαπερατότητας του υπεδάφους στη συγκεκριμένη περιοχή- και εκβάλουν στον πυθμένα, τότε ο κόλπος ουσιαστικά θα νεκρωθεί", συμπληρώνει. (πλήρες άρθρο: in.gr, 25-1-07).
Ο προτεινόμενος χώρος τοποθέτησης του ΧΥΤΑ. Φαίνεται η γειτνίαση με το χωριό και κατοικημένες περιοχές και το ενεργό σεισμικό ρήγμα.Προβλήματα από τη χωροθέτηση του ΧΥΤΑ Γραμματικού
Εκτός των παραπάνω, υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι που δείχνουν πόσο ακατάλληλη είναι η περιοχή για την τοποθέτηση ΧΥΤΑ: - Oι XYTA αποτελούν μία ατελέσφορη λύση, που μετά από μόλις 4-5 χρόνια θα αντίκειται προς τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Μετά το 2010 η όλη λύση διαχείρισης Απορριμμάτων θα πρέπει να αναπροσαρμοστεί εκ βάθρων με βάση νέα δεδομένα. Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΕ, η επένδυση στη δημιουργία ΧΥΤΑ Γραμματικού δεν είναι βιώσιμη. Αντιθέτως, οι χώροι ταφής είναι οικονομικά κοστοβόροι, δεσμεύουν πολύτιμες εκτάσεις γης, δημιουργούν περιβαλλοντικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά προβλήματα, υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής και προκαλούν κινδύνους υγείας όχι μόνο τοπικά, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, ενώ σαν λύση είναι ατελέσφορη, επιζήμια από οικονομοτεχνικής πλευράς και με σύντομο χρονικό ορίζοντα υποχρεωτικής λήξης.
- Εν τω μεταξύ, οι ΧΥΤΑ θα αποστερήσουν την εθνική οικονομία από μία πλουτοπαραγωγική πηγή, όπως θα μπορούσαν να είναι τα απορρίμματα εάν ανακυκλώνονταν.
- Παραπάνω αναφερθήκε ο βέβαιος κίνδυνος μόλυνσης του Ευβοϊκού και της Λίμνης Μαραθώνα από τα στραγγίδια του ΧΥΤΑ. Μέσα από τις καταπτώσεις ρύπων στα νερά της Λίμνης Μαραθώνα, αλλά και από το ξέπλυμα των φτερών των γλάρων που θα μολύνονται στο ΧΥΤΑ και το βράδυ θα αναπαύονται στη Λίμνη, η μόλυνση θα καταλήγει στις βρύσες του Αθηναίου, ενώ μέσα από τα λαχανικά του Κάμπου Μαραθώνα θα καταλήγει στο πιάτο του, δηλαδή στην τροφική αλυσσίδα.
- Ο αέρας που πνέει στην περιοχή είναι συνήθως βόρειος (240 ημέρες το χρόνο). Σαν αποτέλεσμα, θα φέρνουν από το Γραμματικό όλους τους αέριους ρύπους (διοξίνες, αμμωνιακές ενώσεις, θειικές ενώσεις, μεθάνιο κ.λπ.) πάνω από την περιοχή, αλλά και πάνω από Διόνυσο, Εκάλη, Ερυθραία, 'Ανοιξη, 'Αγ. Στέφανο, Κρυονέρι και τελικά όλο το Λεκανοπέδιο. Έτσι, η τοποθέτηση ΧΥΤΑ στο Γραμματικό θα αποτελέσει μία βέβαιη οικολογική βόμβα, όχι μόνο του Γραμματικού, αλλά και ολόκληρης της Βόρειας Αττικής και του Λεκανοπεδίου γενικότερα. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν έχει γίνει καμία Μελέτη διάδοσης αερίων ρύπων, όπως επιτάσσει η επιστήμη.
- Το οδικό δίκτυο της περιοχής είναι εντελώς ακατάλληλο για να αντέξει το φόρτο από τη μεταφορά των απορριμμάτων. Εκατοντάδες σκουπιδιάρικα θα περνούν κάθε μέρα από τη Μαραθώνια Διαδρομή, διασχίζοντας τη Ν. Μάκρη, το Μαραθώνα και το 'Α. Σούλι, καθώς και από Ε.Ο. - 'Αγ. Στέφανο (ή 'Ανοιξη - 'Αγ. Στέφανο) και στη συνέχεια Πολυδένδρι - Καπανδρίτι - Βαρνάβα, για να καταλήξουν στο Γραμματικό μέσα από δρόμους με ακατάλληλες λωρίδες ήπιας κυκλοφορίας, μέσα από τις πόλεις και τα χωριά. Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν έχει γίνει καμία Συγκοινωνιολογική Μελέτη, όπως θα έπρεπε. Νέα έργα Οδοποιΐα; θα κόστιζαν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, και θα απαιτούσαν χρόνια υλοποίησης.
- Ολόκληρο το γεωγραφικό ανάγλυφο της περιοχής αποτελεί από μόνο του αξιοθέατο. Υπάρχουν ιστορικοί Πύργοι - μνημεία στην περιοχή της Αγ. Παρασκευής, όπου ένας είναι της Γεωμετρικής περιόδου και ο άλλος της Βυζαντινής, ενώ δίπλα στο ΧΥΤΑ υπάρχει ο αρχαιολογικός χώρος της Ραμνούντος.
- Όλες οι μελέτες αποδεικνύουν ότι, αν τελικά εφαρμοσθούν οι δρομολογούμενες από διάφορα συμφέροντα λύσεις, το κόστος επεξεργασίας θα είναι γύρω στα 200 ευρώ ανά τόννο. Με κόστος 5 €/t που θα στοιχίσει η μεταφορά των σκουπιδιών στη Ριτσώνα ή με κόστος 15 &euro/t στη Μεγαλόπολη και με συνολικό κόστος μόνο 60 €/t όπως προτείνει η Μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης για Ριτσώνα ή Μεγαλόπολη, προκύπτει μία διαφορά κόστους που θα επιβαρύνει με 300-400 ευρώ ετησίως κάθε νοικοκυριό, δηλαδή όλους μας!
- Με τις πρώτες κιόλας τσαπιές του εργολάβου βρέθηκαν αρχαιολογικά ευρήματα (αγροικία που τοποθετείται μεταξύ του 200 και 300 μ.Χ.). Δεδομένης της εγγύτητας του χώρου στον αρχαιολογικό χώρο της Ραμνούντας, πιστεύεται ότι είναι πολύ πιθανό να βρεθούν και παλαιότερα ευρήματα στο χώρο.
Ο αρχαιολογικός χώρος της Ραμνούντος - Η τεχνολογική κατεύθυνση στην οποία στηρίχθηκε ο "εθνικός σχεδιασμός" διαχείρισης απορριμμάτων (δημιουργία 120 ΧΥΤΑ σε όλη την Ελλάδα, ένας των οποίων είναι ο ΧΥΤΑ Γραμματικού) είναι ξεπερασμένη και δημιουργεί περιβαλλοντικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά προβλήματα. Από οικονομοτεχνικής άποψης, είναι επιζήμια λύση για την Εθνική Οικονομία. Μέχρι το 2010 είμαστε υποχρεωμένοι από την ΕΕ να προβούμε σε άλλες επενδύσεις με νέες τεχνολογίες σε βάση των σημερινών δεδομένων, αλλιώς θα υποχρεωθούμε να καταβάλουμε υψηλή πρόστιμα. Για το λόγο αυτό, απαιτείται επικαιροποίηση του εθνικού σχεδιασμού με βάση τα σημερινά δεδομένα. Το πρόβλημα αναλύεται γενικότερα σε πρόσφατη (2004) μελέτη του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (καθηγ. κ. Οικονομόπουλος), την οποία παρέλαβε και πλήρωσε ο Ενιαίος Σύνδεσμος Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (ΕΣΔΚΝΑ), και στην οποία αναδεικνύεται ως βέλτιστη λύση η ΕΚΤΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ μεταφορά των απορριμμάτων, και κατ'αντιπαραβολή η ακαταλληλότητα της λύσης ΧΥΤΑ στο ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ (βλ. και Προτάσεις).
- Τα διλήμματα που έχουν επικοινωνιακά προωθηθεί, "και αν όχι στο Γραμματικό, τότε πού;", καθώς και "τα σκουπίδια μας, όχι στην αυλή του γείτονα", είναι ψευδή: αφενός η μελέτη Οικονομόπουλου υποδεικνύει ως βέλτιστη λύση την ΕΚΤΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ, αφετέρου, η Βόρεια Αττική είναι στην πραγματικότητα ο "γείτονας" στην αυλή του οποίου ο μεγάλος και ισχυρός γείτονας (δήμοι του Λεκανοπεδίου) θέλει να ρίξει τα σκουπίδια του. Η παραγωγή σκουπιδιών σε ολόκληρη τη Βόρεια Αττική είναι μόλις 60 τόννοι την ημέρα, έναντι των 900 τουλάχιστον που θέλουν να στείλουν στο ΧΥΤΑ Γραμματικού οι "γείτονες" (εν προκειμένω ο ΕΣΔΚΝΑ για δικούς του, κάθε άλλο παρά ανιδιοτελείς λόγους).
- Υπάρχει και μία πληθώρα άλλων σημαντικών λόγων για τους οποίους είναι ακατάλληλη η θέση ΜΑΥΡΟ ΒΟΥΝΟ Γραμματικού για την τοποθέτηση του ΧΥΤΑ, που δεν αναφέρονται εδώ παρά περιληπτικά. Κάποιοι από αυτούς είναι: γειτνίαση με εγκαταστάσεις εθνικής ασφαλείας, ύπαρξη πολλαπλών γεωτρήσεων, παραλία ΣΕΣΙ κ.λπ.
Μαύρο Βουνό, παραλία Σέσι
γιατί λέμε 'όχι' στους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (XYTA)
Περίληψη της θέσης μας
Σε απάντηση όσων θεωρούν ότι η αντίδραση των κατοίκων είναι απλά μία συνηθισμένη αντίδραση κάποιων θερμοκέφαλων που δε θέλουν να επωμιστούν το κοινωνικό φορτίο που τους αναλογεί, να επισημάνουμε πολύ συνοπτικά τα στοιχεία, με τα οποία καταρρίπτονται τα τρία βασικά επιχειρήματα που προωθούν οι ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΣΔΚΝΑ γύρω από το θέμα.
OxiStoXYTA.grελληνική έκδοση | english version | version française